Türkiye’nin serbest bölgeler dâhil toplam makine ihracatı 2025 yılında 28,7 milyar dolar olarak gerçekleşti.

Makine Ä°hracatçıları BirliÄŸi (MAÄ°B) tarafından açıklanan makine imalat sanayii konsolide verilerine göre, Türkiye’nin serbest bölgeler dâhil toplam makine ihracatı 2025 yılında 28,7 milyar dolar olarak gerçekleÅŸti. Bu rakam, bir önceki yıla göre %1,9 artışa iÅŸaret ediyor.

2025 yılında dünya mal ticaretindeki 1 trilyon dolarlık artışın 250 milyar dolarlık bölümünün makine ihracatından geldiÄŸine dikkat çeken MAÄ°B BaÅŸkanı Kutlu KaravelioÄŸlu, küresel makine ticaretinde yaklaşık %10 büyüme yaÅŸandığını belirtti. KaravelioÄŸlu, küresel fiyat artışlarının devam ettiÄŸini vurgulayarak, 2026’nın özellikle ilk yarısının firmalar açısından kârlılık, nakit akışı ve sipariÅŸ sürekliliÄŸi bakımından zorlu geçeceÄŸini ifade etti.

Birim Değer Rekoru Kırıldı

2025 yılında tonaj bazında %6,3 düÅŸüÅŸ yaÅŸanmasına raÄŸmen, kilogram başına ortalama ihracat fiyatı 8,1 dolar ile tüm zamanların en yüksek seviyesine ulaÅŸtı. Bu geliÅŸme, sektörün daha yüksek katma deÄŸerli ürünlere yöneldiÄŸini gösteriyor.

Kasım sonu verilerine göre yıllıklandırılmış makine ithalatı 45,6 milyar dolar olurken, ihracatın ithalatı karşılama oranı %62,6 seviyesinde gerçekleÅŸti.

Öne Çıkan Pazarlar

- Almanya’ya ihracat: %6,8 artışla 3,2 milyar dolar

- ABD’ye ihracat: %9 artışla 2 milyar dolara yakın

- Suriye’ye ihracat: %189 artışla 130,6 milyon dolar

Buna karşılık, Rusya ile ticaretteki kısıtlamaların etkisi 700 milyon dolar, Irak pazarındaki daralmanın etkisi ise 70 milyon dolar olarak hesaplandı.

Aralık ayında ihracat geçen yılın aynı ayına göre %14 artarak 2,7 milyar dolara yükseldi. Almanya, ABD ve Ä°talya gibi geliÅŸmiÅŸ pazarlara aylık bazda %30’un üzerinde artışlar kaydedildi.

Alt Sektör Performansları

2025 yılında ihracat artışı sağlayan başlıca alanlar:

- Türbin, turbojet ve hidrolik sistemler: %17 artış

- Gıda makineleri: %14 artış

- Ä°çten yanmalı motorlar ve aksamları: %6,6 artış

Gerileme görülen alanlar:

- Ä°nÅŸaat ve madencilik makineleri: %5,7 düÅŸüÅŸ

- Yıkama ve kurutma makineleri: %9,7 düÅŸüÅŸ

“Ä°thalat Ucuz, Ä°hracat Yüksek Katma DeÄŸerli”

KaravelioÄŸlu, iç pazarda ucuz ithal makinelerin yarattığı baskıya raÄŸmen, Türk makine üreticilerinin mühendislik yoÄŸun, yüksek katma deÄŸerli ürünlere yönelerek ihracat gelirlerini koruduÄŸunu belirtti.

Küresel belirsizlikler, jeopolitik riskler, ticaret politikalarındaki dalgalanmalar ve yurt içindeki finansman koÅŸullarının aynı anda hissedildiÄŸini ifade eden KaravelioÄŸlu, 2026’nın ilk yarısında küresel talep tarafında temkinli bir görünüm beklendiÄŸini söyledi.

Avrupa ve Yeni Ticari Ä°ttifaklar Öne Çıkıyor

Euro Bölgesi imalat PMI verilerindeki gerilemeye raÄŸmen, stratejik alanlara yönelik yatırımların sürdüÄŸünü belirten KaravelioÄŸlu, Avrupa BirliÄŸi’nin Serbest Ticaret AnlaÅŸmalarını geniÅŸletme çabasının makine sektörü açısından yeni fırsatlar yaratabileceÄŸini ifade etti. Özellikle MERCOSUR AnlaÅŸması’nın makine sektörü için önemli fırsatlar barındırdığı vurgulandı.

Satış Sonrası Hizmetler Rekabeti Belirliyor

Dünya genelinde firmaların yeni makine yatırımlarını erteleyerek mevcut makineleri modernize etmeye yöneldiÄŸini belirten MAÄ°B BaÅŸkanı, bu eÄŸilimin satış sonrası servis, bakım ve entegrasyon hizmetlerini daha stratejik hale getirdiÄŸini söyledi. Makine sektörü giderek daha fazla hizmet ihracatçısı kimliÄŸi kazanıyor.

İthalat Baskısı ve Teknolojik Bağımlılık

Kasım ayında makine ithalatının yıllık bazda %12,7 artması, son 12 ayda ise 45 milyar dolar seviyesini aÅŸması, iç pazardaki rekabet baskısını artırıyor. Özellikle Çin’den yapılan ithalatın payının %27,8’e yükselmesi, teknolojik bağımlılık açısından risk oluÅŸturuyor.

KaravelioÄŸlu, yerli üretimi ve teknolojik yetkinliÄŸi korumaya yönelik daha dinamik ve hızlı uygulanabilir politika araçlarına ihtiyaç olduÄŸunu belirterek, rekabetçilik odaklı bütüncül bir sanayi ve finansman yaklaşımının sektörün geleceÄŸi açısından kritik olduÄŸunu vurguladı.