Hammadde fiyatlarına %150’nin üzerinde zam yapan petrokimya ÅŸirketlerine karşı “Alımı Durduralım” çaÄŸrısı yapan PAGEV BaÅŸkanı EroÄŸlu: “Boykotumuzla ortalama yüzde 15 gerileyen hammadde fiyatlarıyla, kartelin kasasına girecek 180 Milyon Dolar üreticilerimizin cebinde kaldı”

OPEC benzeri kartel yapıya sahip olan petrokimya ÅŸirketlerinin, arzı çeÅŸitli bahanelerle kısıp hammadde fiyatlarının dolar bazında ortalama %150'den fazla zamlanmasına karşı üreticilerden gelen “boykot” kararı sonuç getirdi. Spekülatif fiyat artışını engellemek amacıyla plastik üreticilerine, “Hammadde Alımını Durduralım” çaÄŸrısı yapan PAGEV BaÅŸkanı Yavuz EroÄŸlu, yurt içi hammadde piyasasındaki alımların durma noktasına geldiÄŸini söyledi. Rakamlara baktıklarında kartele yönelik boykot çaÄŸrısına, firmaların disiplin ve özveri ile geniÅŸ katılımını gözlemlediklerini belirten EroÄŸlu, “boykota baÅŸladığımız Mart’ın ikinci yarısı sonrası hammadde fiyatları kısa sürede geriledi. Türkiye’nin aylık plastik hammadde kullanımının ortalama 600.000 ton olduÄŸunu göz önüne aldığımızda ortaya çıkan yüzde 15’lik fiyat düÅŸüÅŸünün, aylık karşılığı 180 Milyon Dolar. Özetle fiyatlardaki düÅŸüÅŸten kaynaklanan 180 Milyon Dolar, kartelin kasasına gireceÄŸine üreticilerimizin cebinde kalmış oldu. Fiyatlar hala düÅŸmeye devam etmekle birlikte geçen hafta başı itibariyle yurt içi hammadde piyasasındaki düÅŸüÅŸler aÅŸağıdaki tabloda verilmiÅŸtir.

FÄ°YATLAR DAHA DA ÇAKILACAK                                                                                                             

Plastik hammaddede dünyadaki en büyük ithalatçı olan Çin ve Türk plastik üreticileri, kartel zamlarına karşı ortak akılla hareket edip boykot kararı aldı. 20 Nisan tarihli basın toplantısında Çin Sanayi Bakanlığı Yetkilisi Huang Libin, emtia fiyatlarının uzun vadeli artışlar görmeyeceÄŸini ve piyasada panik alımların ve stoklamanın önüne geçileceÄŸini açıklayarak Çin devletinin de spekülatif fiyat balonun söndürülmesinde aktif duruÅŸ sergileyeceÄŸini ortaya koydu. Nitekim Haziran’dan itibaren dünyanın en büyük hammadde ithalatçısı Çin’de yeni petrokimya tesisleri üretime baÅŸlayacak ve Çin’in birçok hammadde türünde ithalatı çok büyük oranda düÅŸecek. ÖrneÄŸin polipropilen ithalatının yüzde 57 düÅŸmesi bekleniyor. Dünya talebinde yüzde 6’lık artış olacağı senaryosu altında Çin’de yeni polipropilen üreten petrokimya tesislerinin devreye girmesiyle, bu ülkeye ihracat yapan Güney Kore, Singapur, Tayvan, BirleÅŸik Arap Emirlikleri, Suudi Arabistan, Tayland, Hindistan, Japonya, Vietnam ve Malezya’nın elinde ciddi miktarda arz fazlası polipropilen oluÅŸacak. Bu durum diÄŸer birçok hammadde türü içinde geçerli, yani Haziran ayından itibaren hammadde bollaÅŸacak ve böylece dünyada fiyatlar düÅŸmeyecek, deyim yerindeyse adeta çakılacak.

HAMMADDE ZAMMI ENFLASYONU DA TETÄ°KLEDÄ°

Gıda ambalajından plastik ipliklerle dokunan kıyafetlere, temizlik malzemeleri ambalajından ayakkabıya, içecek ÅŸiÅŸelerinden mutfak eÅŸyalarına, inÅŸaattan medikal sektörüne ve beyaz eÅŸyaya kadar birçok alanda tüketicilerin hayatına direkt etki eden plastik ürünlerin, hammaddedeki fiyat artışlarına baÄŸlı olarak zamlandığını hatırlatan EroÄŸlu sözlerine ÅŸöyle devam etti, “0,5 litrelik PET su ÅŸiÅŸede maliyetin %80’i ÅŸiÅŸenin kendisidir, çarşı/pazarda satılan kıyafetlerin maliyetinin %20’si dokundukları plastik ipliÄŸin fiyatıdır, ayakkabı maliyetinin %25’ini yine plastik taban/kaplama maliyeti oluÅŸturur. Dar gelirli vatandaşın ana öÄŸün yemeÄŸi makarnanın fabrika çıkış maliyetinin %16’sını da yine plastik ambalaj oluÅŸturuyor. Öncelikle üreticilerimizi olumsuz etkileyen zamlar, sonraki adımda tüketiciye zam olarak yansıyor. Üretim, istihdam ve ihracatı zorlayan zamlar özellikle dar gelirli tüketiciyi enflasyon üzerinden vuruyor. Nitekim kartelin, hammadde fiyatlarındaki %150'lik zammının, enflasyonu tetikleyeceÄŸine dair uyarımız maalesef gerçekleÅŸti. Enflasyon 20 ayın zirvesine tırmandı. TÜFE %16.19, ÜFE %31,20’ye kadar yükseldi. ÜFE’deki artışın baÅŸ aktörlerinden birinin plastik hammaddeye petrokimya kartelinin yaptığı zamlar olduÄŸunu görüyoruz.” 

BOYKOT SÜRECEK 

Boykot sürecinin geliÅŸimini anlatan EroÄŸlu, “ilk olarak 3 Mart’ta düzenlediÄŸimiz ‘PAGEV Hammadde Fiyat Artışlarına Çözüm Toplantısı’nda, Çinli plastik üreticileriyle boykot için görüÅŸmeler yaptığımızı duyurduk. Ardından 15 Mart’ta Çin, kendi yarıyıl tatilinden döndü ve 20 Martta PAGEV Genel Kurulu’nda oy birliÄŸiyle boykotun kabulü gerçekleÅŸerek yürürlüÄŸe girdi” dedi. Elzem olmadıkça hammadde almayarak boykotu Haziran ayına kadar devam edeceklerini belirten EroÄŸlu, %15’lik düÅŸüÅŸü önemsediklerini ancak %150 artan fiyatlara göre henüz iÅŸin başında olduklarını belirterek, “Astronomik zamlardan dolayı zora girip ÅŸalter kapatmak zorunda kalmış firmalarımız fiyatların düÅŸüÅŸe geçmesiyle umutlandı. Boykota özveriyle devam edeceÄŸiz ve yakında zamlardan dolayı ÅŸalter indirmiÅŸ KOBÄ°’lerimizi tekrar üretime döndüreceÄŸiz. “Hammadde Güç BirliÄŸi Platformu” üzerinden attığımız adımlarda sonuç almaya baÅŸladık” dedi. 

KORUMA ÖNLEMLERÄ°                                                                                                     

EroÄŸlu ÅŸöyle konuÅŸtu: “Sanayiciler olarak bu mücadeleyi verirken, PETKÄ°M’in hammaddeyi sadece iç piyasaya yönlendirerek, ihracatı durdurması ve yurt içi piyasadaki arz sıkışıklığını azaltma yönünde katkı vermesini istedik. Hazine Bakan Yardımcımızın huzurunda bir araya geldiÄŸimiz PETKÄ°M yönetimi, polietilen üretimlerinin dörtte birini yani yüzde 25’ini ihraç ettiklerini, bunu da yurt içi satış fiyatlarının altında yaptıklarını ifade ettiler. Toplantı sonrasında kamuoyuna ihracatı azaltacaklarını açıkladılar ama biz bu açıklamayı da yeterli bulmadık. PETKÄ°M’in daha ÅŸeffaf ÅŸekilde rakam paylaÅŸmasını istedik. Hammaddelerin ithalatında uygulanan referans fiyat, gözetim, antidamping gibi vergi ve koruma önlemlerinin sıfırlanmasını istedik ki bunun için de Ticaret ve Sanayi Bakanlıklarımızla görüÅŸmeler yaptık. Özellikle PETKÄ°M’in, ‘OrtadoÄŸu’dan düÅŸük fiyatlı hammadde Türkiye’ye girmesin’ diye açtığı antidamping soruÅŸturmasının, plastik sektörünün içinde bulunduÄŸu ÅŸartlar göz önüne alınarak, kabul edilmemesini talep ettik. Süreç boyunca düzenli görüÅŸmeler yaptığımız Ticaret Bakan Yardımcımız, somut çözümler konusunda ilerlediklerini belirttiler ki bunu acilen bekliyoruz.”

DÜNYADA SES GETÄ°RDÄ°

Amerika, Avrupa, Çin ve OrtadoÄŸu’daki pek çok ülkenin medyası ve önemli kuruluÅŸları Türkiye’de hammadde zamlarına verilen tepkiye yer verdiler. Dünyanın önde gelen kredi derecelendirme kuruluÅŸlarından New York Merkezli Standard & Poors kuruluÅŸu Platts ve AB Merkezli Plasteurope’un yanı sıra Avrupa’nın birçok ülkesiyle birlikte Çin, Rusya, Ukrayna, S. Arabistan ve Hindistan’ın medya organları da Türk üreticilerin, hammadde konusundaki duruÅŸunu haberleÅŸtirdi. Astronomik fiyat artışlarını önemli sorun olarak nitelendiren analiz ve haberler; Türkiye’deki süreci, “çözüm noktasındaki umut ışığı” olarak yorumladılar. Platts haberinde Türkiye’nin, plastik sektöründe dünya ölçeÄŸindeki büyüklüÄŸüne vurgu yaparken, “Türkiye, plastik sektöründe en büyük hammadde alıcılardan biri olmasının yanında, hammadde fiyatlarında öncü durumdaki ülkelerden biri” ifadesine de yer verildi. DiÄŸer haberlerde ise PAGEV BaÅŸkanı EroÄŸlu’nun “Türkiye, dünyanın en büyük 6., Avrupa’nın ise Almanya’dan sonra büyük 2. plastik mamul üreticisi. Gücümüzün farkındayız ve bir avuç petrokimya karteline karşı üreticilerimizin ekmeÄŸine sahip çıkarken, ülkemizin enflasyonla fakirleÅŸmesine razı olmayacağız” ÅŸeklindeki ifadelerine dikkat çekildi.