Presler, robotlar ve kullanıcı erişimli diğer makineler gibi güçle çalışan makinelerin durma zamanını, durma mesafesini ve hızını düzenli aralıklar ile ölçmek gerekmektedir. Güvenli mesafenin doğrulanması için bu ölçümler hayati önem taşımaktadır. Uluslararası güvenlik standartlarına uygun olarak, tehlikeli hareketlere sahip makinelerin koruma cihazları ile donatılması gerekir ve bu koruma cihazlarının personel güvenliğini sağlayabilmesi için doğru güvenli mesafede çalıştırılması gerekir. Bir koruma cihazının yanlış konumda yerleştirilmesi (çift el emniyet modülü, güvenlik ışık perdesi, güvenlik paspası vb.) operatörün yaralanma ya da ölüm tehlikesiyle sonuçlanacaktır.

Güvenli mesafenin hesaplanması için durma zamanı, durma mesafesi ve hız gibi tüm önemli ölçüm değerlerinin bilinmesi gerekmektedir. Güvenli mesafe, EN ISO 13855 gibi uluslararası standartlarda tanımlanmıştır. Güvenli mesafe, hareket yada yaklaşım algılayan koruyucu güvenlik ekipmanların tehlikeli bölgeye girişi algılayıp makineye duruş sinyali iletmesi ve makinenin durması arasında geçen sürede uzuvların tehlikeli noktaya ulaşamamasını garanti eden minimum mesafedir. Maksimum güvenliği sağlamak için durma süresi ölçümlerinin periyodik olarak tekrarlanması gerekir (6 ay).

S = K * T + C

S = minimum mesafe (mm)

K = sabit değer (mm/s), yaklaşım hızına göre atanır

T = toplam sistemin durma performansı/süresi (s)

C = ilave mesafe (mm), koruyucu sistem aktive edilmeden içeri girilebilinen mesafe

Sistemin toplam duruş performansı hesaplanırken hareket yada giriş algılayan güvenlik cihazının tepki süresi, cihazın bağlı bulunduğu güvenlik kontrol devresinin tehlikeli makine hareketine duruş emri iletmesi, duruş sinyali aldıktan sonra makinenin tam duruş performansı (zaman içinde değişkenlik gösteren ve kaza riski oluşturan kısım!) ve olası ilave süreler dikkate alınmalıdır.

T = t1 + t2 + … + tn

T = sistemin toplam duruş performansı

t1 = algılama fonksiyonunun aktivasyonu ve cihazın çıkışını aktif etmesi için gerekli süre

t2 = makinenin maksimum tepki süresi

tn = olası ilave süreler

Çift el emniyet modülü veya güvenlik ışık perdeleri için güvenli mesafe, makine durma süresinin bir ürünüdür ve belirlenmiş bir maksimum el hızı dikkate alınarak hesaplanır. Maksimum el hızının tanımı için geçerli güvenlik standartları (örneğin ISO 13855) dikkate alınmalıdır. Durma süresi ölçümleri makinanın en yüksek hıza ulaştığı noktada yapılmalıdır. Bunu için makine hareketinin bütününde bir hız ölçümü yaparak doğru nokta tayin edilmelidir. Bu sayede durma zamanı ölçümü, maksimum durma süresini ve doğru minimum güvenlik mesafesini belirlemek için makinenin en kötü koşullarında yapılmış olur.

ISO 13855 uyarınca güvenli mesafe (safety distance) ölçümü talepleriniz için Schmersal fonksiyonel makine güvenliği uzmanlarımıza sorularınızı iletebilirsiniz: info-tr@schmersal.com, www.schmersal.com.tr